Dostępność strony przez lata traktowano jako temat dla instytucji publicznych. To się zmieniło, i to zarówno prawnie, jak i biznesowo. Dobrze wiedzieć, na czym stoisz, zanim ktoś Ci to wytknie. Poniżej wyjaśniamy, co sprawdza audyt dostępności strony, jak zrobić podstawową wersję samodzielnie i kogo dotyczą wymogi formalne.
Czym w praktyce jest dostępność
Najkrócej: strona jest dostępna, gdy może z niej skorzystać także osoba, która nie widzi ekranu, nie używa myszy albo słabo rozróżnia kolory.
Standardem, który to opisuje, są wytyczne WCAG, podzielone na trzy poziomy zgodności: A, AA i AAA. W praktyce mówi się o poziomie AA, bo to on jest punktem odniesienia w przepisach i w normie EN 301 549.
Od razu rozprawmy się z mitem: dostępność nie oznacza brzydkiej strony ani rezygnacji z projektu graficznego. Oznacza wystarczający kontrast tekstu, sensowną strukturę nagłówków i to, że po stronie da się poruszać klawiszem Tab. Żadna z tych rzeczy nie ogranicza estetyki.
Kogo dotyczy WCAG
Trzy grupy, w kolejności od najbardziej oczywistej:
Podmioty publiczne
Urzędy, szkoły, jednostki samorządowe i inne podmioty publiczne. Tu obowiązek wynika z ustawy o dostępności cyfrowej z 2019 roku i obowiązuje od lat.
Firmy startujące w przetargach
Prawo zamówień publicznych każe zamawiającym uwzględniać wymagania dostępności w opisie przedmiotu zamówienia. Jeśli robisz strony, systemy albo materiały dla instytucji, WCAG wcześniej czy później pojawi się w dokumentacji przetargu.
Firmy sprzedające konsumentom online
Od 28 czerwca 2025 roku obowiązuje polski Akt o dostępności. Obejmuje między innymi sklepy internetowe sprzedające osobom prywatnym, z wyjątkiem mikroprzedsiębiorców. Kogo dokładnie dotyczy i jakie grożą kary, opisaliśmy w tekście Akt o dostępności a sklep internetowy.
Poza obowiązkiem jest argument prostszy: część z tych poprawek zwiększa czytelność dla wszystkich. Zbyt jasny szary tekst przeszkadza osobie słabowidzącej, ale też każdemu, kto czyta ofertę na telefonie w słońcu, na przykład klientowi firmy budowlanej, który stoi na budowie.
Co sprawdza audyt dostępności strony
Kontrast tekstu
Najczęstsze naruszenie i najłatwiejsze do naprawienia. Na poziomie AA wymagany kontrast to 4,5:1 dla zwykłego tekstu i 3:1 dla dużego. Modny jasnoszary tekst często nie dobija do progu: na przykład szary #999999 na białym tle ma kontrast około 2,85:1.
Opisy alternatywne obrazków
Każdy obrazek, który niesie informację, potrzebuje opisu dla czytnika ekranu, czyli programu odczytującego stronę na głos. Obrazki czysto dekoracyjne powinny mieć opis pusty, żeby czytnik je pominął, zamiast odczytywać nazwę pliku.
Etykiety formularzy
Pole z samym napisem w środku, znikającym po kliknięciu, to problem podwójny: czytnik ekranu nie wie, czego dotyczy pole, a użytkownik po wpisaniu danych nie widzi już, co miał tam wpisać.
Struktura nagłówków
Jeden nagłówek H1 na podstronę, dalej H2 i H3 w logicznej kolejności, bez przeskakiwania poziomów. To jednocześnie wymóg dostępności i element SEO, bo czytnik ekranu i robot Google poruszają się po stronie w podobny sposób.
Obsługa klawiaturą
Test, który zrobisz w minutę: odłóż mysz i przejdź po stronie klawiszem Tab. Musisz widzieć, gdzie aktualnie jesteś, i dotrzeć do każdego linku, pola i przycisku. Częsty błąd to menu rozwijane, które działa wyłącznie po najechaniu myszą.
Nazwy linków
Link o treści „kliknij tutaj” albo link będący samą ikoną bez opisu jest dla czytnika ekranu pusty. Wyszukiwarka też nie dowiaduje się z niego, dokąd prowadzi.
Jak sprawdzić to samodzielnie
Podstawową wersję zrobisz za darmo w kwadrans:
- WAVE: wklejasz adres i dostajesz listę błędów naniesioną na stronę. Najprostsze narzędzie na start.
- Lighthouse: wbudowany w przeglądarkę Chrome, w narzędziach dla programistów. Daje wynik punktowy i listę naruszeń.
- Test klawiaturą: nie wymaga żadnego narzędzia, a wykrywa problemy, których automat nie zobaczy.
Ważne zastrzeżenie: narzędzia automatyczne wykrywają tylko część naruszeń. Gdy brytyjska służba cyfrowa GDS sprawdziła 13 narzędzi na stronie z celowo wprowadzonymi 142 barierami, najlepsze znalazło 40% z nich, a najsłabsze 13%. Automat nie oceni, czy opis alternatywny ma sens, czy kolejność treści jest logiczna ani czy komunikat błędu w formularzu jest zrozumiały. Mówi, gdzie szukać, ale nie zastąpi człowieka.
Fałszywe alarmy
Narzędzia potrafią też zgłaszać rzeczy, które w kontekście są w porządku: kontrast na elemencie dekoracyjnym, brak opisu przy grafice czysto ozdobnej, ostrzeżenia wymagające oceny człowieka.
Dlatego raport, w którym ktoś wkleił surowy wynik narzędzia bez weryfikacji, jest niewiele wart. Taka lista potrafi zawierać pozycje, których naprawa niczego nie zmienia, a pomijać te naprawdę istotne. Pytaj więc wykonawcę, czy wyniki przeszły ręczną weryfikację.
Ile kosztują poprawki dostępności
Koszt zależy od tego, jak strona jest zbudowana. Najwięcej pracy zwykle wymaga kontrast, bo dotyka całej palety kolorów, i formularze, bo często trzeba je przebudować, a nie tylko poprawić. Opisy obrazków i nazwy linków to zwykle drobne, choć żmudne zmiany w treści.
Przy stronie budowanej od zera dostępność właściwie nic nie kosztuje, pod warunkiem że pomyśli się o niej na etapie projektu, a nie po wdrożeniu. Dobranie kolorów spełniających wymogi kontrastu jest darmowe, jeśli robi się to przed, a nie po.
Od czego zacząć
Dla firmy prywatnej dostępność to dziś trzy rzeczy naraz: mniejsze ryzyko przy przetargach i przepisach, lepsza czytelność dla wszystkich użytkowników i wsparcie dla SEO, bo poprawna struktura służy jednemu i drugiemu.
Zacznij od kwadransa z WAVE i testu klawiaturą na stronie głównej i formularzu kontaktowym. Jeśli wolisz przejść całą stronę samodzielnie, krok po kroku, skorzystaj z instrukcji jak przeprowadzić audyt strony internetowej.
Ten tekst opisuje kwestie techniczne i nie stanowi porady prawnej. W razie wątpliwości co do obowiązków skonsultuj się z prawnikiem.
Sprawdzimy dostępność Twojej strony
Audyt dostępności według WCAG z ręczną weryfikacją wyników kosztuje u nas od 400 zł, a zakres opisujemy na stronie audyt dostępności WCAG.
Chcesz sprawdzić, jak to wygląda u Ciebie?
Napisz, czym zajmuje się Twoja firma i co chcesz poprawić. Odpowiemy konkretnie, bez gotowej oferty wysyłanej w ciemno.