WordPress vs strona na zamówienie — co wybrać dla swojego biznesu?

To jedno z pytań, które słyszymy najczęściej od firm planujących nową stronę. I odpowiedź brzmi zawsze tak samo: to zależy od tego, czym strona jest dla Waszego biznesu.

Nie ma tu jednej dobrej odpowiedzi. WordPress jest świetnym narzędziem — używamy go u większości klientów i osiągamy na nim bardzo dobre wyniki. Ale bywają sytuacje, w których kod pisany od zera jest po prostu lepszą decyzją. Poniżej pokazujemy, jak to ocenić samodzielnie, zanim ktokolwiek wystawi Wam ofertę.

Najpierw: co właściwie porównujemy

Sam podział „WordPress kontra custom" jest mylący, bo zestawia ze sobą rzeczy z dwóch różnych poziomów. Precyzyjniej wygląda to tak:

• Gotowy motyw na WordPressie — kupiony szablon, konfigurowany w panelu. Najtańszy i najszybszy wariant, z ograniczeniami cudzych założeń.
• Dedykowany motyw na WordPressie — kod pisany pod jedną markę, ale osadzony w standardowym CMS-ie. Klient nadal edytuje treści z panelu.
• Strona pisana od zera — bez CMS-a albo z lekkim systemem treści, w technologii dobranej pod konkretny cel.

Większość rozmów o „custom" dotyczy w rzeczywistości środkowego wariantu, a nie trzeciego. To rozróżnienie ma znaczenie, bo różnica w cenie między pierwszym a drugim jest znacznie mniejsza, niż się powszechnie zakłada — a różnica w rezultacie znacznie większa.

WordPress — kiedy to właściwy wybór

WordPress napędza ponad 40% wszystkich stron w internecie. To nie przypadek. Przez dwie dekady dojrzał do elastycznego systemu, który przy dobrym wdrożeniu daje wyniki nie do odróżnienia od dedykowanego kodu.

Sprawdza się, gdy:

• regularnie publikujecie treści — blog, aktualności, realizacje, oferty pracy,
• chcecie zarządzać stroną samodzielnie, bez kontaktu z wykonawcą przy każdej zmianie,
• budujecie sklep i zależy Wam na sprawdzonym ekosystemie WooCommerce,
• potrzebujecie wdrożenia w kilka tygodni, a nie kilka miesięcy,
• planujecie rozwój etapami — dołożenie modułu do WordPressa jest tańsze niż do własnego systemu.

Mit pierwszy: custom to zawsze lepiej

Wiele agencji sprzedaje dedykowany kod jako złoty standard. Wyższa cena, prestiż, ekskluzywność. Prawda jest mniej efektowna: dla większości małych i średnich firm dobrze zrobiony WordPress jest w zupełności wystarczający.

Widzieliśmy dedykowane strony za kilkadziesiąt tysięcy, które ładowały się kilka sekund i miały nieczytelną nawigację. Widzieliśmy też strony na WordPressie za kilka tysięcy, które regularnie przynosiły zapytania. Technologia jest narzędziem — o wyniku decyduje sposób jej użycia.

Mit drugi: WordPress jest wolny i dziurawy

WordPress sam w sobie jest szybki. Wolne są złe wdrożenia — kilkanaście wtyczek, ciężki page builder, najtańszy współdzielony hosting i brak jakiegokolwiek cache. To nie wina platformy.

Z bezpieczeństwem jest podobnie, choć z jednym istotnym zastrzeżeniem. WordPress jest atakowany częściej, ale nie dlatego, że jest gorzej napisany — dlatego, że jest najpopularniejszy, a atak automatyczny opłaca się tam, gdzie celów są miliony. Zdecydowana większość włamań to nie luka w samym WordPressie, tylko nieaktualizowana wtyczka albo słabe hasło administratora. Opisaliśmy to szerzej w tekście o tym, jak sprawdzić, czy strona jest zainfekowana.

Strona bez CMS-a rzeczywiście tę powierzchnię ataku eliminuje — nie ma bazy danych, panelu logowania ani wtyczek do aktualizowania. To realna zaleta, ale płaci się za nią brakiem samodzielnej edycji treści.

Kiedy wybrać kod pisany od zera

Ma to sens, gdy:

• strona jest Waszym produktem albo głównym narzędziem pracy — platforma, aplikacja, konfigurator,
• integrujecie systemy zewnętrzne: ERP, CRM, magazyn, API dostawcy, własną logikę cenową,
• potrzebujecie zachowań, których żadna wtyczka nie realizuje, a obejście byłoby droższe niż napisanie tego wprost,
• strona ma bardzo mało treści i prawie się nie zmienia — wtedy CMS jest kosztem bez zastosowania,
• wydajność jest wymogiem biznesowym, a nie ambicją.

Ten ostatni punkt bywa źle rozumiany. Nie chodzi o wynik w Lighthouse dla samego wyniku, tylko o sytuacje, w których każda dziesiąta sekunda przekłada się na pieniądze — sklep z dużym ruchem płatnym albo serwis, w którym użytkownik wykonuje wiele akcji pod rząd.

Trzy nasze projekty i trzy różne odpowiedzi

Najlepiej widać to na konkretach, bo w każdym z tych przypadków wybór był inny — i w każdym uzasadniony czym innym.

• EduInspirations — sklep z materiałami edukacyjnymi na WooCommerce. Klient dodaje produkty codziennie, potrzebował panelu, a nie dedykowanego systemu. WordPress był tu oczywisty.
• Konieczny Konstrukcje — dedykowany motyw z modelami 3D obracanymi w przeglądarce. Treść zarządzana z panelu, ale kluczowa funkcja pisana od zera. Wariant środkowy.
• MagDent — dwa gabinety stomatologiczne, strona zmieniana może dwa razy w roku. Poszła jako statyczny HTML i CSS, całkowicie bez CMS-a. Utrzymanie spadło do kosztu hostingu i domeny.

Zwróćcie uwagę, że najtańsze rozwiązanie trafiło się przy najmniejszej potrzebie zmian, a nie przy najmniejszym budżecie. To liczba edycji w roku, a nie wielkość firmy, najsilniej przesądza o wyborze.

Koszt posiadania, a nie koszt wdrożenia

Porównywanie samej ceny wdrożenia jest najczęstszym błędem przy tej decyzji. Sensowniejszy horyzont to trzy lata, bo tyle mniej więcej żyje strona firmowa, zanim zacznie wyglądać na starą.

Po stronie WordPressa dochodzą: hosting pod PHP i bazę danych, licencje wtyczek odnawiane rocznie, aktualizacje i kopie zapasowe. Po stronie strony pisanej od zera: tańszy hosting albo darmowy, brak licencji, ale każda zmiana treści to zlecenie do wykonawcy. Przy stronie zmienianej co tydzień ten drugi model przestaje się opłacać bardzo szybko. Przy stronie zmienianej dwa razy do roku — nigdy się nie zaczyna opłacać ten pierwszy.

Policzenie tego jest prostsze, niż się wydaje: pomnóżcie przewidywaną liczbę zmian w roku przez stawkę godzinową wykonawcy i porównajcie z rocznym kosztem utrzymania CMS-a. Rozpisaliśmy pełne widełki w tekście o kosztach utrzymania strony.

Pytanie, o którym prawie nikt nie pamięta: czyj jest ten kod

Zanim podpiszecie umowę, warto ustalić trzy rzeczy, niezależnie od wybranej technologii:

• Czy dostajecie kod źródłowy i czy możecie go przekazać innemu wykonawcy bez pytania o zgodę.
• Czy strona da się przenieść na inny hosting bez przepisywania jej od nowa.
• Czy używane rozwiązania są standardowe, czy autorskie. Autorski CMS napisany przez agencję to najskuteczniejszy sposób uzależnienia klienta od jednego dostawcy — nikt inny nie będzie umiał tego rozwijać.

Standardowy WordPress ma tu przewagę, o której rzadko się mówi: wykonawcę można wymienić. Przy dedykowanym rozwiązaniu ta swoboda zależy wyłącznie od tego, jak napisano umowę i czy kod jest czytelny dla kogoś z zewnątrz.

A kreatory — Wix, Squarespace, Webflow?

To osobny temat i osobna kategoria kosztów, bo płacicie tam abonament bez końca, a strona nie jest Waszą własnością. Rozłożyliśmy to na czynniki pierwsze w tekście darmowe programy i kreatory do tworzenia stron — razem z wyliczeniem, po ilu miesiącach abonament przekracza koszt zwykłego wdrożenia.

Pięć pytań, które rozstrzygają wybór

Jeśli mielibyśmy sprowadzić całą tę decyzję do checklisty, wyglądałaby tak:

• Ile razy w roku zmienicie treść? Powyżej kilkunastu — CMS. Poniżej kilku — rozważcie stronę statyczną.
• Kto będzie te zmiany wprowadzał? Osoba nietechniczna w firmie — CMS. Wykonawca na zlecenie — nie potrzebujecie panelu.
• Czy strona łączy się z innym systemem? Jeśli tak i nie ma na to gotowej wtyczki — kod pisany od zera.
• Czy strona jest wizytówką, czy narzędziem? Wizytówka i sklep — WordPress. Narzędzie, w którym użytkownik coś robi — custom.
• Jaki jest plan na trzy lata? Jeśli w planie jest rozbudowa o moduły, warto zacząć od ekosystemu, w którym te moduły już istnieją.

Podsumowanie

WordPress, gdy strona jest wizytówką albo sklepem, chcecie samodzielnie dodawać treści i zależy Wam na wdrożeniu w kilka tygodni.

Kod pisany od zera, gdy strona jest produktem lub narzędziem, macie nietypowe wymagania integracyjne albo wydajnościowe — albo, na drugim biegunie, gdy treści jest tak mało, że CMS byłby kosztem bez zastosowania.

Nie ma złej technologii — jest technologia dopasowana albo niedopasowana do konkretnej sytuacji. Najdroższe rozwiązanie nie jest automatycznie najlepsze, a najtańsze rzadko bywa najtańsze w trzyletnim rozrachunku. Jak wygląda u nas dobór technologii na starcie projektu, opisaliśmy na stronie jak pracujemy.